“biz sana bize IBAN numaranı ver dedik vaktiyle… ama sen vermedin… şimdi bu parayı göndereceksin ama para alimallah kaybolursa bunun vebali senindir, bilesin.”

Yine de onay butoncuğuna doğru kayıyordu ki parmak bir an silkindim ve kendime geldim: NASIL YANİ?

Bir sistemdeki varlığımı başka bir sisteme aktarıyorum. Bu işlemi gerçekleştirmek için EFT ücreti denen bir ücret de ödüyorum üstelik. Şimdi bana diyorsunuz ki, sen bu işlemi aynı ücreti ödeyerek yine yapacaksın ama paran kaybolabilir, bunun da sorumlusu sensin, çünkü EFT yaptığın hesabın IBAN ını bize vermedin. Doğrusu birinin parasını kaybetmek, gaspetmek için çok güzel dahiyane bir bahane.

Eğer her hesabın bir IBAN numarası varsa ki var, neden böyle temel bir değişiklikte bankalar arası entegrasyon kurulamıyor? Ben B bankasındaki b1 hesabımın IBAN numarasını biliyorsam bu numarayı A bankasının bilmeme olasılığı nasıl olabilir, bu bilginin bankalararası paylaşılmaması olasılığı (kara listeleri paylaşmayı biliyorlar)? Ayrıca sistemlerde insan katılımı bu derece üst boyutta ise (ben numarayı vermediğim zaman sistem çalışmamakta ve param kaybolabilmektedir örneğin, sistem benim manuel yollardan edinip vereceğim bilgiye muhtaçtır), sistem değişikliğine gidilirken neden İNSANLARA SORU SORULUP ONAYI ALINMIYOR o halde?

Sizin de vaktiyle işleyip, suçluluk psikolojisiyle yıllardır huzurunuzu kaçıran bir suçunuz, kimselere söyleyemediğiniz ama bir yandan da söylemek için yanıp tutuştuğunuz içinizi kavuran çok özel bir sırrınız varsa, ne mutlu size ki artık şehrin göbeğinde fıldır fıldır kuyu aramak zorunda değilsiniz. Bunun yerine açın Internet’i, girin en büyük firmalarımızdan birinin günde onbinlerce kez ziyaret edilen web sitesine. Açın oradaki iletişim formunu… Ve yazın: “Geçen yaz birini öldürdüm, adım bu, adresim bu, telefonum bu, TC kimlik numaram bu!” Ohhh… Artık rahat bir nefes alabilirsiniz. Hukuki sonuçlarına katlanmak zorunda kalmadan işte sırrınızı açıkladınız ve rahatsınız. Bu gönderdiğiniz mesajı hiççç kimsecikler okumayacak, okusa da kılını kıpırdatmayacak çünkü.

Neden mi? Çok basit: Bir şirketin amacı para kazanmaktır. Yaptığı her faaliyet bunun içindir. Siz eğer, söz konusu kurumsal firmanın web sitesindeki iletişim formuna “sizden şu ürününüzü satın almak istiyorum”, veya “şu ürünlerinizi satın almakla ilgileniyorum” diye yazıp da herhangibir şekilde, herhangibir kanaldan, herhangibir zamanda yanıt alamıyorsanız demek ki cinayet itirafınıza %1500 cevap alamayacaksınız. Ne de olsa sizin cinayetiniz söz konusu firmaya para kazandırmayacak ya da kaybettirmeyecektir. Söz konusu firmaya para kazandıracak taleplerinizi bile dikkate almayan söz konusu firma, cinayet itirafınızı kesinlikle umusamaz da ondan!

Şimdiye kadar birçok dev kurumsal firmamızın web sitelerinde sayısını bilmediğim kadar çok iletişim formu doldurdum. Ancak ne hikmetse, ölçeği ne olursa olsun yabancı bir firmanın web sitesinde doldurduğum iletişim formlarına anında dönüş almama rağmen, Türkiye’deki büyük kurumsal firmalardan geri dönüş alamadım:

Garanti Bankası: Internet bankasının “Sigorta” bölümünde sigorta yaptırmak istediğimi belirttim. Arayan soran olmadı…
Koç Net Biri ADSL: Biri ADSL almak istediğimi belirttim. Arayan soran olmadı.
Citibank: Hizmetlerinden yararlanmak istediğimi belirttim. Arayan soran olmadı.
Yurtiçi Kargo: Kendileriyle çalışmak istediğimi belirttim. Arayan soran yok.
Türk Telekom: Ne olduğunu söylemeye zaten gerek yok…

Şimdiye dek sadece tek bir firmadan iletişim formu dönüşü aldım: Kariyer.Net. Onlardan da teklif istemiştim. Göndereceğiz demelerine rağmen göndermediler. Bu durum da ne derece iyidir doğrusu bilemedim. Şimdiye dek, iletişim formu testini geçebilen hiçbir kurumsal firma olmadı. Buna karşılık KOBİ’lerin web sitelerindeki iletişim formlarını doldurduğunuzda büyük olaslıkla geri dönüş alırsınız. KOBİ’lerin Internet’i daha doğru ve daha akıllıca kullandıklarını düşünüyorum. Kurumsallar ise, Internet pazarlamasında feci halde sınıfta kalmış durumdalar. Şu en basit, en temel Internet pazarlaması iletişimi operasyonununu bile yönetemedikten sonra Internet’de dünyaları yönetseler ne olur!

Kurumsalların kulakları eşşek kulakları…

Geçtiğimiz aylarda, en iyi blog ödüllerine de aday olan bir blogun sahibinden bir mail aldım. Joomla’da tuttuğu blogunu benimkilerden birinin altında birleştirmek istiyordu. Buna karşılık blogumun platformunu Joomla’ya taşımamı istiyordu. Bu teklifi reddettim. Nedeni, tek bir site için Joomla öğrenmek ve bakım maliyetlerine katlanmak istemememdi. Joomla’nın kendi sitesinde bir admin demosunun olması ve bu demoyu kullanmış olmamın da bunda payı vardı tabi…

Wordpress’in belki de tek dezavantajı tasarım anlamında diğer açık kaynak CMS örneklerine göre biraz basit kalması. İşte bu yüzden, iyi bir tasarıma sahip olmasını istediğim bir web sitesi projem için, birkaç örneğini gördüğüm Drupal’i denemeye karar verdim. Uygulamanın demosu olmadığı için de kafadan FTPye yükleyip kurarak çalışmaya başladım… Aslında çalışmaya başlayamadım desem daha doğru olur, çünkü Drupal çalışmak isteyen insanları sevmiyordu

Uygulamanın admin modülündeki her component adeta birer küçük kabus gibiydi. Tam da hoşlanmadığım biçimde, her şey modüler, her şey oyuncak gibi, her şey sınırlandırıcı. Drupal, kullanıcıları üzerinde vaktiyle bir anket yapmış ve onların IQ seviylerini ölçmüş, buna göre de ortalama bir fonksiyonalite ve arayüz sağlamış gibiydi. Bunun dışına nasıl taşılacağı belli değildi. PHP kodunu ve CSS kodunu admin arayüzünden değiştirebilme olanağı yoktu. En basit işlemin nasıl yapılacağı (örnek: gönderiye bir resim eklemek!!!) belli değildi, yazı post etme arayüzü üzerinde bunu sağlayacak opsiyonlar yoktu. Dahası bu en basit işlemleri bile nasıl yapacağınızı araştırdığınızda web’den sonuç elde edemiyordunuz. Dokümentasyon seviyesi yerlerde geziyordu.

Ancak belki de en şaşırtıcı olan Drupal eklentileriydi. Ortalama bir CMS’den bekleyebileceğiniz en basit fonksiyonalite için bile bir eklenti yüklemeniz gerekiyordu. Bunu insan bir yere kadar kabul edebilir; ama eklentileri yükledikten sonra da fonksiyonaliteye ulaşılamamış olması çok şaşırtıcıydı. Internette bir Drupal eklentisinin nasıl yükleneceği ile ilgili tonlarca makale okunduktan, yönergelere aynen uyulup da yine de elde var sıfır olduktan sonra nihayet sağolsun, desteği Drupal kullanıcısı olan bir iş arkadaşımdan aldım. Meğer neymiş ! Eklentiyi yükleyip aktif hale getirdikten sonra, Drupal’e bu eklentiyi çalıştırmaya izin ver komutu vermek gerekiyormuş! Aman ne güzel! Demek ki Microsoft, şaşırtıcı sistemi Vista’yı tasarlarken Drupal’den çok ilham almış.

En son iki hafta uğraştıktan ve Drupal’de son derece basit sitemin tasarımını belli ölçüde yoluna soktuktan sonra, yeni bir eklenti yükleyip bir de bazı sayfaları diğerlerine redirect etmek istedim. Bu da iki haftalık emeğin puff diye söndüğü ve Drupal’in kendi kendini imha ettiği, her sayfanın baştan ayağa beyaza büründüğü bir sonsuz mutluluk atmosferi yarattı. Bu işlemi yapabilmek için de bir eklenti yüklemem gerekmişti ve o eklenti de kimbilir hangi diğer eklentiyle çakıştığı için site artık kullanılamıyordu.

Ne diyelim, sağlık olsun. Benim tavsiyem, kaybedecek gani gani vaktiniz varsa Drupal size istediğiniz atmosferi gani gani sağlayabilir. Hayata temiz bir sayfa açmak isteyen açık kaynak CMS tutkunlarına tavsiyem: Drupal (bir dur bir düşün öyle al)

Bir patlama olduğunu ve İstanbul’da 80 kişinin bir günde, bir anda öldüğünü düşünün. Yıllar önce yaşadığımız ve halen unutamadığımız, İstanbul’daki trajik bombalama eylemleri gibi. Ya da bu olayın New York’da veya Londra’da olduğunu düşünün. Ertesi gün aynı yerde tekrar olduğunu düşünün. Ve sonraki gün, sonraki gün, daha sonraki gün?? Bu olayın, bu dehşetin, hergün yaşandığını düşünün…

Borsayla ilgilenmeyen ortalama bir insan için borsanın gün içinde 80 puan düşmesi ne kadar önemli bir haberse, Irak’da o gün 80 insanın ölmüş olması da Irak’da yaşamayan insanlar için ne yazık ki o kadar önemli bir haber. Peki Irak borsasında ne olup bittiği ne kadar önemli bir haber olacak?

Dünya giderek daha parametrik, giderek akılsamadan yoksun bir pozisyon alıyor. Global bağlamda içinde bulunduğumuz kriz de bence daha çok insanlığın sağduyusunu, akılsama gücünü yitirmesi, parametrikleşmesi üzerine dayanan, kültürel bir kriz ve bu anlamda önceki krizlerden oldukça farklı. Bu krizin sonu gelmeyecek. Çünkü bu artık bizim varoluş biçimimizdir.

Meraklısına: TED: The Ideas Worth Spreading

Ve TED’den bir sunum: Why We Stopped Being Wise?

15 Nisan - 15 Mayıs tarihleri arasında bu kampanyaya katılabilirsiniz. Yapacağınız şey, geçen yıl yapılan muazzam zamlar sonucunda birer Küçük Kıyamete dönüşen doğalgaz faturalarınız içinden, temsil gücü yüksek olduğunu düşündüğünüz bir tanesini yarışmaya sokmak. İzocam en yüksek faturaya bir laptop, takip eden beş rakibine de ücretsiz yalıtım veriyor.

Ayrıca sitede DOS formatlı bir de eğlenceli fatura avcısı oyun modülü var!

Bir blog platformu düşünün. Adı Twitter olsun. Köşesinde kuş tünemiş olsun. Yazabileceğiniz maksimum blog yazısı uzunluğu Blogger ve Wordpress gibi platformların aksine sınırlandırılmış olsun. Bu sınır da maksimum 140 karakter olsun.

Bir batımda yazabilecek sadece 140 karakteriniz olsa ne yazardınız? İnsanlara ne duyurmak isterdiniz? Herhalde o anda ne yapmakta olduğunuzu… Anlık durumunuzu…

“Anlık durum bildirisi” Facebook’da da gayet net biçimde belirtebildiğiniz birşey. Facebook’un tasarım değişikliği de anlık durumunuzu iyiden iyiye arkadaşlarınızın gözüne gözüne sokmanıza ortam sağladı. Hatta Facebook’u sırf bu amaçla kullanan kişiler bile var. (Bu “anlık durum bildirimi” ne çok yapılmak istenen birşeymiş yahu! Sanki herkes birer anonim şirket, herkes borsaya açılmış, herkesin arkadaşı birer shareholder, herkes meraktan yanıp tutuşuyor, herkese faaliyetler hakkında anlık bilgi verme zorunluluğu var… İlginç )

Twitter’ın oldukça başarılı olduğu, Google’ın bile peşinde olduğu düşünüldüğünde Facebook’a trafik kaybetmekten yana şikayetçi Sosyal Network ağı girişimcilerinin argümanları biraz zedeleniyor. Facebook’la fonksyionalite anlamında birebir örtüşen ağların trafik kaybetmesi doğal olabilir. Ancak fonksiyonalite anlamında sivrilen, Facebook’la karşılaştırıldığında daha vertical vektörlerde fonkisyonlara sahip olabilen özellikle Business Network platformu gibi sitelerin demek ki esas amaçlarını yeterince yerine getirmedikleri sonucuna ulaşabiliriz. Ya da bu esas amaçlarını yansıtmakta yeterince başarılı olmadıkları. Bu tür siteler en fazla, “gerçekte sahip olmamaları gereken” bir trafiği kaybetmişlerdir. Facebook’dan yana şikayetçi Sosyal Ağ sitelerinin bu durumda yapabilecekleri en uygun hareket, Twitter örneğinden hareketle, kendilerini Facebook’un fonksiyon alanından uzaklaştıracak daha dikey fonkisyonlarını ön plana çıkararak bunlar üzerinde yoğunlaşmaları olabilir.

İki adet karayağız, son derece prezentabl delikanlıdan mütevelli, Alman originli bir grup olan Milli Vanilli, 1980′lerin sonunda pop müzik piyasasını adeta domine ederler. İlk albümleri ile Amerika’da tam 6 tane platin plak ödülü, bir de en iyi yeni çıkış dalında Grammy ödülü alırlar. Yakışıklı, sırım gibi, artist klonu, çukulata sesli ikilinin önlenemez yükselişi, birkaç yıl sonra yaptıkları şu açıklama sonrasında önlenemez bir düşüş ve trajedi öyküsüne dönüşür: “Üzgünüz…. ama şarkıları biz söylemiyorduk. Biz sadece playback yaptık. Bu bir pazarlama kampanyasıydı…”

Verilen ödüller geri alınır. Grup ve bu olay unutulur. Hatta içlerinden biri trajik biçimde uyuşturucu batağında ölür. Bu süreçte birsürü irili ufaklı ve tamamı na-prezantabl kişilik, “biz gerçek Milli Vanilliyiz” diyerek müzik endüstrisini işgal eder. Ancak hiçbiri başarılı olamaz.

Popüler müzik endüstrisi bu olayı her zaman için istenmeyen ve nahoş bir sahtekarlık öyküsü olarak hatırladı. Hemen herkes bu olayı bu şekilde hatırladı. Ancak bana göre bu bir sahtekarlık değildi. Grubun prodüktörlüğünü yapan, Milli Vanilli’nin arkasındaki beyin olan Alman yapımcı Frank Farian bunu bir konvensiyonel pazarlama projesi olarak tasarlamıştı. Farian önce şarkıları gerçekten üreten ve seslendiren ekibi, yani yeteneği keşfetmiş, ancak bu grubun pazarlanamaz nitelikte olduğunu da hemen anlamıştı. Bu nedenle popüler müzik tüketim kültürünün talep ettiği bir başarı kriteri olan prezentasyon gücünü de, bu iki karayağız delikanlıyı sahneye sürerek sağladı. Üstelik hiçbir zaman şarkıları görünen ikilinin söylediği de belirtilmedi. Albümün ulaştığı satış rakamları, aldığı sayısız ödüller, dünya çapında topladığı takdir göz önüne alındığında:

1. Bu pazarlama kampanyası çok başarılıdır
2. Bu albüm müzikalite açısından başarılıdır

Ödüllerin sonradan geri alınması etik açıdan elbette ki doğru bir hareket olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte ödülleri verenlerin samimiyetsizliği de söz konusu. Çünkü ödüller kim ne derse desin yukarıdaki iki alandaki başarıyı da aynı anda değerlendirmektedir. Sonuçta ise Milli Vanilli projesi söz konusu olduğunda, yukarıdaki 1 ve 2 nolu çıkarımlar değişmemektedir. Konvansiyonel pazarlamada neyi ne kalitede sunduğunuz yeterince önemli değildir. Bunu nasıl sunduğunuz çok daha önemlidir. Bu durumda da konvansiyonel pazarlama yöntemleri üzerinde işleyen piyasalardaki başarı kriterleri, gerçekten başarıyı ölçmenin ötesinde, daha soyut boyutlara sahiptir. Kocaman gülüşünüz, güzel takım elbiseniz, mezun olduğunuz okullar, kısa eteğiniz, isminizin yanına eklediğiniz sertifika kısaltmaları, prezentasyonlarınızda kullandığınız fantastik renkler, uluslararası adı kalabalık firmalardaki adı zor telaffuz edilen pozisyonlardaki iş tecrübeleriniz, elinizi kolunuzu sallamanız, bağır çağır konuşmanız, katır gibi yüksek oktav kahkaha atmanız… Bunlar sizi konvansiyonel pazarlama kurallarının işlediği bir piyasada pazarlamanın kralı yapabilir.

Ama Internet pazarlaması söz konusu olduğunda, başarıyı elde edebilmek için çok daha başka birşeye ihtiyacınız var. Bu da gerçek anlamda başarıdır. Başarının kendisidir.

Internet, diğer mecraların aksine başarının çok daha somut biçimde ölçülebildiği bir dünyadır. Internette başarı kriterleri kantatiftir. Site istatistikleriniz her şeyi ortaya koyar. Siz isterseniz dev bir grubun milyon dolarlar yatırım yaptığı bir Web projesinin Internet pazarlamasını yürütüyor olun, boyun eğeceğiniz rakibiniz cüzzi rakamlarla projesini döndüren genç ve zeki, lise mezunu bir Internet girişimcisi olabilir. Internetin belki de en büyük gücü, başarıyı ürün ve hizmetin gerçek kalitesiyle ölçebilme noktasındaki yankıdan arındırılmış saf yoğunluğunda saklı.

Hemen arkasından bir ikinci yazı yazmış ve bu kez dalga geçerek Google’ın zaten mevcut zihniyetle kapanması gerektiğini söylemişim:

“
nacizane öneri: google yasaklansın

Tarih: 10 Kasım 2008”

En son yaşanan gelişmeler bu ülkede her an herşeyin olabileceğini ve artık “komik” veya “abartı” olarak nitelenebilecek algı sınırlarının tamamen eriyip ortadan kalktığını gösteriyor. (Tıpkı ülkemizdeki “ilerici” ve “gerici” yaftalarının yapıştırıldığı kitlelerin aralarındaki sözüm ona sınırların eriyip birbirine karışması gibi) Zira geçtiğimiz hafta Atatürkçü Düşünce Derneği Google aleyhinde bir kapatma davası açtı. Gerekçesi de Google’da “Atatürk” kelimesi arandığında Atatürk’e hakaret içeren uygunsuz sonuçların da dönüyor olmasıydı.

Bu durum karşısında söylenecek söz kalmıyor. Bir arama motoru, sırf arama motoru olduğu için kapatılmak isteniyorsa bu durumda sadece Google değil, tüm arama motorları aynı sebeple kapatılabilir. Bir sonraki aşama ise Internet’in kapatılması olur. Internete bu mantıkla bakıldığıı sürece bu ülkeye yakışabilecek tek gerçek çözüm Internet’in bütünüyle yasaklanmasıdır. Buyrun aynı gün yazdığım bir başka “komik!” yazı:

nacizane öneri: türk telekom yasaklansın, yöneticileri tutuklansın, zindanlarda çürüsün

Tarih: 10 Kasım 2008

Sundukları çözümlerle kurum içi bilgi piramidinin tabanını ve genel yapısını oluşturan bu üç büyük bilişim devi, böylece piramitlerinin en üst taşını da yerleştirmiş oldular. Her ne kadar bu platform sağlayıcıları kendi BI çözümlerini öteden beri platformları ile birlikte sunmuşlarsa da (Oracle Financials, SAP XL vs vs) doğrusu bu çözümlerin hiçbir zaman Hyperion, BO ya da Cognos çözümleri ile karşılaştırılabilir nitelikte olmadığıydı.

Bu yukarıda saydığım satın almalar, salt belli bir dilim içindeki pazar payını artırmaya yönelik hareketler olarak okunmamalı. Çok da uzak olmayan bir geçmişte Hyperion’ın Brio’yu, Business Objects’in Crystal Reports’u, Cognos’un Adaytum’u satın aldıklarını hatırlıyoruz. Bu satın almalar bütünüyle BI yelpazesi içinde kalan, pazar payını artırmak ve odaktaki teknolojiyi keskinleştirmek amaçlı hareketlerken, platform sağlayıcısı konumundaki Oracle, SAP ve IBM’in BI devlerini satın almaları çok daha stratejik hareketlerdi. Bu satın almalar ile kurum içi İş Zekası ve bilgi yönetimi sistemlerinin konsolidasyonu trendindeki önemli bir eşik aşılmış oldu.

Bu satın almaların içinde en çarpıcı ve en önemli olanı bence SAP’ın Business Objects’i almasıdır. Sadece Business Objects BI pazarı lideri olduğu için değil, SAP bu hareketi ile öteden beri süregelen önemli bir zaafı olan “raporlama” alanında önemli bir adım adım atmış oldu. SAP son derece kapalı bir sistem olduğundan dolayı bağımsız raporlama araçlarıyla entegrasyonu her zaman için sorun olmuştu. SAP’ye yatırım yapan pekçok kurum bu entegrasyonu sağlamak yerine ABAP kullanmayı tercih etmişlerdir.

SAP’ın Business Objects operasyonu, tam da Business Objects SAP entegrasyonu yeteneğini güçlendirdiği bir zamanda geldi. Bu açıdan da bu hareket SAP tarafında adresini bulan doğru bir yatırım oldu.

Ülkemizde de dünyada da BI sektörü kriz dönemlerinden genellikle olumlu etkilenmiştir. Kriz ortamındaki kurumlar ayakta kalabilmek ve önlerini daha iyi görebilmek noktasında gelişmiş BI uygulamalarına daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bu kriz döneminde ise, BI çözümlerinin bağımsız yapılarını kaybetmiş ve Kurumsal Bilgi Platformu sağlayıcıların çözüm yelpazelerine katılmış olmaları belli koşullarda farklı sonuçlar doğurabilir. SAP gibi milyon dolarlık operasyonel platformlar sağlayan bir firma Business Objects’i hangi modelde pazarlamaya devam edecek?